ТХГН-ийн нэр: Дорнод Монгол - Дархан цаазат газар
Хамгаалалтанд авсан огноо: 1992-02-01
Хамгаалалтанд авсан тогтоол, шийдвэрийн дугаар: 1992 оны Улсын бага хурлын 11-р тогтоол, 1995 оны УИХ-ын 26-р тогтоол
Газарзүйн байрлал: Мэнэнгийн тал, Лагийн хоолой орчмын талбайг хамарна.
Засаг захиргааны хуваарь: Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан, Дорнод аймгийн Матад, Халх гол сумын хилийн заагт оршино.
Талбайн хэмжээ, га: 589904.53
Хамгаалалтанд авсан үндэслэл: Төв Азийн хялганат тал хээрийн бүсийг төлөөлөх томоохон экосистем юм. Хялганат талын экосистем, цагаан зээрийн байршил нутгийг хамгаалах зорилгоор 1992 онд УБХ-ын 11 дүгээр тогтоолоор улсын тусгай хамгаалалтад авч УИХ-ын 1995 оны 26 дугаар тогтоолоор дархан цаазат газрын ангиллаар баталгаажуулсан байна.
Дэлхийн унаган байгаль, соёлын өв газар: Үгүй
Хүн ба Шим мандлын нөөц газар: Тийм
Рамсарын конвенцид бүртгэгдсэн газар: Үгүй
Хил дамнасан ТХГН: Үгүй
Байгаль, газарзүйн онцлог: Энд Монгол орны цагаан зээрийн 70 гаруй хувь нь идээшилж амьдардаг. Монголын Дорнод талын төдийгүй Ази тивийн хуурай, хээрийн бүсийн унаган төрхийг хадгалж буй тал хээрийн иж бүрдлийг төлөөлөх газар бөгөөд Дорнод Монголын тал шиг унаган төрхөөрөө байгаа хуурай хээрийн ландшафттай тал нутаг дэлхийд ховордсон байна. Уур амьсгалын мужлалаар хуурайдуу зунтай, хахирдуу өвөлтэй мужид багтдаг. Жилийн дөрвөн улиралд хур тунадас харьцангуй бага унадаг тул нэлээд хуурайвтар уур амьсгалтай. Энд ус зүйн сүлжээ багатай, нам хотгор, хужир мараархаг, хөндийгөөрөө давстай жижиг нуур тойрмуудтай бөгөөд нийтдээ 20 орчим булаг шандтай. Хөрсөн бүрхэвчид хуурай хээрийн ба цөлжүү хээрийн нунтаг карбонатлаг хар хүрэн, хүрэн, нам уул, ухаа толгодын нунтаг карбонатлаг хүрэн хөрс зонхилно. Мөн ердийн хүрэн хөрс бараг дагнаж тархах бөгөөд ялигүй хотос нам газрыг дагаж хужирлаг хүрэн, үлдмэл нугын шинж бүхий хүрэн хөрс тохиолдоно. Ургамлан бүрхэвчид хялганат, хазаар өвс-хялганат, агь-хялганат, хиаг-хялганат хээр зонхилохын хамт зарим нутагт харгана-хялганат хээр нилээд дэлгэрчээ. Дархан газрын хэмжээнд 539 зүйлийн гуурст ургамал бүртгэгдсэний дотор 60 зүйлийн модлог, сөөглөг, 479 зүйлийн өвслөг ургамал байна. 4 зүйлийн унаган ургамал, завсрын унаган 9, нэн ховор 10, ховор 8, эмийн 18, бусад ашигтай 7 зүйлийн ургамал тархжээ. Тал хээрийн экосистемийн амьтны зүйлийн бүрдлээр нэлээд баялаг агаад хөхтөн амьтны 6 баг, 13 овог, 21 төрөлд хамаарах 25 зүйл тэмдэглэгдсэн ба амьтных нь гол зүйл болох цагаан зээрийн тоо толгойг хамгийн сүүлийн судалгаагаар 1,2 сая орчим гэж тогтоосон. Мөн 15 баг, 32 овог, 98 төрөлд хамрах 174 зүйлийн шувуу бүртгэгдээд байна. Энэ нутагт нийт 1 баг, 2 овог, 2 төрөлд хамаарах 2 зүйлийн хоёр нутагтан, 2 баг, 4 овог, 4 төрөлд хамаарах 5 зүйлийн мөлхөгч тэмдэглэгджээ.
Copyright Байгаль орчны мэдээллийн төв. 2017
Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын байр, Жуулчны гудамж 5, Улаанбаатар 15160