Ургамлын улаан данс дэлгэрэнгүй харах
Аймгийн нэр: Plantae - Цоргот ургамал - Vascular Plants - Сосудистых растение
Хүрээний нэр: Magnoliophyta - Цэцэгт ургамал - Flowering Plants - Цветковые растение
Ангийн нэр: Monocots - Нэг талт үртэн - Monocots - Однодольные
Багийн нэр: Asparagales - Хэрээнүдэнтэн - Asparagus - Спаржевые
Овгийн нэр: Orchidaceae - Цахирамтан (Цэгрэмтэн) - Orchis family - Орхидиевые
Төрлийн нэр: Cypripedium - Саадгана (Саадганцэцэг)
Зүйлийн нэр: Cypripedium macranthon - Том цэцэгт саадгана - Башмачок крупноцветковый
Үндсэн шинж, монголоор: 15-30 см өндөр олон наст өвслөг ургамал. Үндэслэг иш бүдүүн, салаалсан. Үндэс шигүү олон. Иш цэх, 10-20 см урт, суурьтаа хэд хэдэн хоолойрхуу угларгатай. Навчис 3-5, цувраа байрлалтай, суумал, зууван эсвэл өндгөрхүү- юлдэн, 5-10 см урт, 3-4 см өргөн, үзүүр нь шовх, цэцэглэх үед нэг нэгийнхээ суурийг дэрлэн шигүү байрладаг. Цэцэг ганц, хааяа 2, цайвар ягаанаас нил ягаан, улаан судалтай, шадар эрхтний хажуугийн навчинцар 4-5 см урт, гонзгой, юлдэрхүү, шовх. Уруул 4-5 см урт, өтгөн улаан судал, толботой. Жимс хонгорцог. 6-7-р сард цэцэглэнэ.
Үндсэн шинж, англиар: Perennial herb, 15-30 cm tall. Rhizomes stout, branching. Roots dense. Stems erect, 10-20 cm long, with few tubular sheaths at base. Leaves 2-5, alternate, sessile, closely arranged when flowering, with their bases overlapping, elliptic or ovate-lanceolate, 5-10 cm long, 3-4 cm wide, apex acute. Flowers solitary rarely 2, pale pink to purple, with red stripes and spots especially on lip. Fruit a capsula. Flowering in June-July.
Үнэлгээ хийсэн он: 2011
Үнэлгээ хийсэн баг, монголоор: Б. Оюунцэцэг (Монгол Улсын Их Сургууль), Р. Тунгалаг (Монгол Улсын Их Сургууль), Д. Суран (Монгол Улсын Их Сургууль), Б. Бадамцэцэг (Байгалийн Түүхийн Музей).
Үнэлгээ хийсэн баг, англиар: B. Oyuntsetseg (National University of Mongolia), R. Tungalag (National University of Mongolia), D. Suran (National University of Mongolia), and B. Badamtsetseg (Mongolian Natural History Museum).
Үнэлгээ хянасан баг, монголоор: Х. Чин (Хятадын Шинжлэх Ухааны Академи, БНХАУ), Ж. Санжид (Оюу Толгой ХХК), Г. Батбаяр (Степ Форвард Хөтөлбөр), Х. Оюунбилэг (Хустайн Байгалийн Цогцолборт Газар).
Үнэлгээ хянасан баг, англиар: H. Qin (Chinese Academy of Sciences, China), J. Sanjid (Oyu Tolgoi LLC), G.Batbayar (Steppe Forward Programme), and Kh. Oyunbileg (Hustai National Park).
Улаан дансны олон улсын үнэлгээ: Үнэлгээ хийгдээгүй
Улаан дансны бүс нутгийн үнэлгээ: Эмзэг (Э) , A4c
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, монголоор: Тархац болон эзлэн амьдрах нутгийн хэмжээ, популяцийн тоо сүүлийн үед 30 хүртэл хувиар буурсан төдийгүй цаашдаа буурах хандлагатай байна. Үүний гол шалтгаан нь эмийн зориулалтаар хэт их түүж ашиглаж буй явдал юм.
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, англиар: Based on extent of occurrence and area of occupancy, the population number has decreased by 30 percent in the past and is likely to decrease in the future due to overharvesting for medicinal use.
Ургах орчин, монголоор: Сийрэг шинэсэн ой, шинэс-хусан, улиангар-хусан ой, нарсан ой, хусан ой, ойн нуга, захаар ургана.
Ургах орчин, англиар: In Mongolia this species grows in thinned larch, larch-birch, aspen-birch forest, pine and birch forest, forest meadows and fringes. Habitat Type: 1. Forest - 1.4. Temperate, 5. Wetlands (inland) - 5.1. Permanent Rivers, Streams and Creeks [includes wate
Улаан дансны дэлхийн тархалт, монголоор: Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс; Казакстан; Монгол; Оросын Холбооны Улс; Солонгосын хойг; Тайвань; Украйн; Япон.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, англиар: China; Kazakhstan; Korea; Japan; Mongolia; Russian Federation; Taiwan; Ukraine.
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, монголоор: Хөвсгөл (Хорьдол Сарьдаг: Алхай уул), Хэнтий (баруун хойд), Монгол Дагуур (баруун), Хянганы (Хан Чандмань уул) тойрогт тохиолдоно (Грубов 1982, Губанов 1996, Монголын Улаан Ном 1997, Д. Зүмбэрэлмаагийн аман мэдээ 2011).
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, англиар: This species occurs in Huvsgul (Khoridol Saridag: Alkhai mountain), Hentii (northwestern), Mongol Daguur (western), and Khyangan (Khan Chandmani mountain) (Grubov 1982, Gubanov 1996, Mongolian Red Book 1997, D. Zumberelmaa pers. comm.. 2011).
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, монголоор: 1. Амьдрах орчны алдагдал ба доройтол (хүний нөлөөгөөр) - 1.3. Ашиглалт - 1.3.3. Мод огтлол, 1.4. Дэд бүтцийн хөгжил - 1.4.3. Аялал жуулчлал/зугаа цэнгээний газар, 1.7. Гал түймэр, 3. Нөөц ашиглалт - 3.2. Эмийн зориулалтаар - 3.2.3. Бүс нутаг/олон улсын худалдаа, 7. Байгалийн гамшиг - 7.1. Ган гачиг, 7.3. Агаарын хэмийн огцом өөрчлөлт, 7.4. Гал түймэр, 9. Дотоод хүчин зүйлс - 9.2. Нөхөн сэргэлт муу, 9.9. Эзэмшил нутаг хязгаарлагдмал.
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, англиар: 1. Habitat loss and degradation (human induced) - 1.3. Extraction - 1.3.3. Wood, 1.4. Infrastructure development - 1.4.3. Tourism and recreation, 1.7. Fires, 3. Harvesting - 3.2. Medicine - 3.2.3. Regional and international trade, 7. Natural disasters - 7.1. Drought, 7.3. Temperature extremes, 7.4. Wildfire, 9. Intrinsic Factors - 9.2. Poor recruitment, reproduction or regeneration, 9.9. Restricted range.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, монголоор: Байгалийн ургамлын тухай хууль (1995), Монголын Улаан Номын хоёрдугаар хэвлэлд (1997) нэн ховор статусаар бүртгэгдсэн. ХЗОХК-ын II хавсралтад орсон (UNEP-WCMC 2006).
Улаан дансны хамгаалсан байдал, англиар: This species is included in the list of very rare plants (Mongolian Law on Natural Plants 1995) and Mongolian Red Book (1997). Listed in CITES Appendix II (UNEP-WCMC 2006).
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, монголоор: 1. Бодлогод чиглэсэн үйл ажиллагаа - 1.2. Хууль тогтоомж - 1.2.2. Хэрэгжүүлэх - 1.2.2.2. Үндэсний түвшинд; 3. Судалгаа - 3.2. Популяцийн тоо толгой болон хэмжээ, 3.3. Биологи ба экологи; 4. Амьдрах орчин ба тухайлсан газарт чиглэсэн үйл ажиллагаа - 4.1. Хамгааллын арга хэмжээг жигд явуулах, хангах; 5. Зүйлд чиглэсэн үйл ажиллагаа - 5.7. Шилжүүлэн үржүүлж хамгаалах арга хэмжээ - 5.7.2. Генийн сан.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, англиар: 1. Policy-based actions -1.2. Legislation -1.2.2. Implementation -1.2.2.2. National level; 3. Research actions - 3.2. Population numbers and range, 3.3. Biology and Ecology; 4. Habitat and site-based actions - 4.1. Maintenance and Conservation; 5. Species-based actions - 5.7. Ex situ conservation actions - 5.7.2.Genome resource bank.
 Буцах
Байгаль орчны мэдээллийн төв.
Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын байр, Жуулчны гудамж 5, Улаанбаатар 15160
Ерөнхий болон сорилын биологийн хүрээлэн
13330 Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, Энхтайваны өргөн чөлөө 54б,