Ургамлын улаан данс дэлгэрэнгүй харах
Аймгийн нэр: Plantae - Цоргот ургамал - Vascular Plants - Сосудистых растение
Хүрээний нэр: Magnoliophyta - Цэцэгт ургамал - Flowering Plants - Цветковые растение
Ангийн нэр: Monocots - Нэг талт үртэн - Monocots - Однодольные
Багийн нэр: Liliales - Сараатан - Lily - Лилейные
Овгийн нэр: Liliaceae - Сараанатан (Сагсарганатан) - Lily family - Лилейные
Төрлийн нэр: Gagea - Хаврыншар
Зүйлийн нэр: Gagea hiensis - Гиений хаврийн шар - Гусиный лук гиенский
Үндсэн шинж, монголоор: 4-15 см өндөр олон наст өвс. Булцуу өндгөрхүү юм уу дугуй-өндгөрхүү, 4-7 мм голчтой, ширхэглэг угларагагүй, хүрэн-шаргал юм уу бараан хүрэн хайрстай; хажуудаа нэг юм уу хэд хэдэн жижиг булцуутай, тэдгээр нь нягт наалдсан, нарийн өндгөрхүү. Навчис зөвхөн суурьтаа, ганц нарийн шугаман навч нь 5-18 мм урт. Цэцгийн доор байрлах навч юлдэрхүү юм уу нарийн юлдэрхүү, 2-5 мм өргөн. Баг цэцэг шүхрэрхүү, 2-5 цэцэгтэй. Шадар эрхтний навчинцрын дээд гадарга шар, доод гадарга шаравтар ногоон, нарийн юлдэрхүү. Хонгорцог тонгоруу-өндгөрхүү юм уу бөөрөнхийвтөр. Үр бөөрөнхий. 5-7-р сард цэцэглэж, үрлэнэ.
Үндсэн шинж, англиар: Perennial herbs, 4-15 cm tall. Bulb ovoid or ovoid-globose, 4-7 mm in diam.; tunic brown-yellow or black-brown; bulbels 1 to numerous, crowded within tunic, narrowly ovoid. Leaves basal only, 1, narrowly linear, 5-18 cm long. Floral leaf lanceolate to linear-lancealate, 2-5 mm wide. Inflorescence usually 2-5 flowered, umbellate. Tepals yellow adaxially, yellowish green abaxially, linear, linear-lanceolate. Capsule obovoid or subglobose. Seeds globose. Flowering and fruiting in May-June.
Үнэлгээ хийсэн он: 2011
Үнэлгээ хийсэн баг, монголоор: Р. Тунгалаг (Монгол Улсын Их Сургууль), Д. Суран (Монгол Улсын Их Сургууль), Ц. Алтанзул (Хөдөө Аж Ахуйн Их Сургууль).
Үнэлгээ хийсэн баг, англиар: R. Tungalag (National University of Mongolia), D. Suran (National University of Mongolia), and Ts. Altanzul (Mongolian State University of Agriculture).
Үнэлгээ хянасан баг, монголоор: Х. Чин (Хятадын Шинжлэх Ухааны Академи, БНХАУ), Ж. Санжид (Оюу Толгой ХХК), Г. Батбаяр (Степ Форвард Хөтөлбөр), Х. Оюунбилэг (Хустайн Байгалийн Цогцолборт Газар).
Үнэлгээ хянасан баг, англиар: H. Qin (Chinese Academy of Sciences, China), J. Sanjid (Oyu Tolgoi LLC), G. Batbayar (Steppe Forward Programme), and Kh. Oyunbileg (Hustai National Park).
Улаан дансны олон улсын үнэлгээ: Үнэлгээ хийгдээгүй
Улаан дансны бүс нутгийн үнэлгээ: Эмзэг (Э) , B2ab(i,ii,iii)
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, монголоор: Маш хязгаарлагдмал тархацтай тул Эмзэг зэрэглэлд багтаасан. Энэ зүйлийн хувьд голлох аюул занал нь удаан үргэлжлэх ган гачиг, ойн түймэр зэрэг юм.
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, англиар: This species has been assessed as Vulnerable because it appears to have a very restricted geographical distribution. Potential threats to this species are prolonged droughts, forest fires and restricted habitat range.
Ургах орчин, монголоор: Ойн чийглэг ба эргийн нуга, төгөл ойд ургана.
Ургах орчин, англиар: In Mongolia this species grows on damp forest and waterside meadows, uremas. Habitat Type: 1. Forest - 1.4. Temperate; 5. Wetlands (inland) - 5.1. Permanent Rivers /Streams/ Creeks.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, монголоор: Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс; Монгол; Оросын Холбооны Улс; Солонгосын хойг.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, англиар: China; Korea; Mongolia; Russian Federation.
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, монголоор: Хөвсгөл (Бүс гол), Хэнтий (Богд Хан уул), Монгол Дагуурын (Хайртхан, Батсүмбэр, Хустайн нуруу) тойрогт тохиолдоно (Грубов 1982, Губанов 1996, Оюумаа & ДеПриест 2011).
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, англиар: This species occurs in Huvsgul (Bus river), Hentii (Bogd Khan mountain), and Mongol Daguur (Khairtkhan, Batsumber, Hustai mountain range) (Grubov 1982, Gubanov 1996, Oyumaa & DePriest 2011).
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, монголоор: 1. Амьдрах орчны алдагдал ба доройтол (хүний нөлөөгөөр) - 1.1. Хөдөө аж ахуй - 1.1.4. Мал аж ахуй - 1.1.4.1. Нүүдлийн; 7. Байгалийн гамшиг - 7.1. Ган гачиг, 7.4. Гал түймэр; 9. Дотоод хүчин зүйлс - 9.1. Хязгаарлагдмал тархалт, 9.2. Нөхөн сэргэлт/үржил/ регенераци муу.
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, англиар: 1. Habitat loss and degradation (human induced) -1.1. Agriculture -1.1.4. Livestock -1.1.4.1. Nomadic; 7. Natural disasters - 7.1. Drought, 7.4. Wildfire; 9. Intrinsic Factors - 9.1. Limited dispersal, 9.2. Poor recruitment, reproduction or regeneration.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, монголоор: Нэн ховор ургамлын жагсаалтад орсон (Байгалийн ургамлын тухай хууль 1995).
Улаан дансны хамгаалсан байдал, англиар: It is included in the List of Very Rare Plants (Mongolian Law on Natural Plants 1995).
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, монголоор: 1. Бодлогод чиглэсэн үйл ажиллагаа - 1.2. Хууль тогтоомж - 1.2.2. Хэрэгжүүлэх - 1.2.2.2. Үндэсний түвшинд; 3. Судалгаа - 3.1. Ангилалзүй, 3.2. Популяцийн тоо толгой болон хэмжээ, 3.3. Биологи ба экологи, 3.9. Өөрчлөлтийн чиг хандлага/мониторинг; 4. Амьдрах орчин ба тухайлсан газарт чиглэсэн үйл ажиллагаа - 4.2. Нөхөн сэргээх; 5. Зүйлд чиглэсэн үйл ажиллагаа - 5.7. Шилжүүлэн үржүүлж хамгаалах арга хэмжээ - 5.7.2. Генийн сан.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, англиар: 1. Policy-based actions -1.2. Legislation -1.2.2. Implementation -1.2.2.2. National level; 3. Research actions -3.1. Taxonomy, 3.2. Population numbers and range, 3.3. Biology and Ecology, 3.9. Trends and Monitoring; 4. Habitat and site-based actions - 4.2. Restoration; 5. Species-based actions - 5.7. Ex situ conservation actions - 5.7.2. Genome resource bank.
 Буцах
Байгаль орчны мэдээллийн төв.
Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын байр, Жуулчны гудамж 5, Улаанбаатар 15160
Ерөнхий болон сорилын биологийн хүрээлэн
13330 Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, Энхтайваны өргөн чөлөө 54б,