Ургамлын улаан данс дэлгэрэнгүй харах
Аймгийн нэр: Plantae - Цоргот ургамал - Vascular Plants - Сосудистых растение
Хүрээний нэр: Magnoliophyta - Цэцэгт ургамал - Flowering Plants - Цветковые растение
Ангийн нэр: Monocots - Нэг талт үртэн - Monocots - Однодольные
Багийн нэр: Asparagales - Хэрээнүдэнтэн - Asparagus - Спаржевые
Овгийн нэр: Orchidaceae - Цахирамтан (Цэгрэмтэн) - Orchis family - Орхидиевые
Төрлийн нэр: Orchis - Цахирам, Цэгрэм
Зүйлийн нэр: Orchis militaris - Дуулгавчин Цахирам - Military orchid
Үндсэн шинж, монголоор: 20-45 см өндөр олон наст ургамал. Булцуу өндгөрхүү, бүтэн, 1-1.5 см. Иш суурьтаа 2 хоолойрхуу угларгатай, 3-5 навчтай. Навчис доод талдаа цайвар ногоон, дээд талдаа ногоон, уртавтар-зууван юм уу зууван, 8-18 см урт, мохоо оройтой. Баг цэцэг 4-10 см урт, нягт байрласан 5-15 цэцэгтэй. Цэцэг анхилуун үнэртэй. Цоморлигийн навчинцар цайвар ягаан, дотор талдаа улаан–ягаан судалтай. Дэлбийн хэлтэс цэх, цайвар хөх ягаанаас ягаан, цоморлигийн доод навчинцартай нийлж дуулга үүсгэнэ. Уруул гол хэсэгтээ цагаавтар, хөх ягаавтар-улаан хөхлүүрэрхүү толботой. Годой унжгар, үзүүрээдээ үл ялиг махир, цагаан юм уу ягаан, бортгорхуу, 5-6 мм урт. 6-р сард цэцэглэж, 7-8- р сард үрлэнэ.
Үндсэн шинж, англиар: 20-45 см өндөр олон наст ургамал. Булцуу өндгөрхүү, бүтэн, 1-1.5 см. Иш суурьтаа 2 хоолойрхуу угларгатай, 3-5 навчтай. Навчис доод талдаа цайвар ногоон, дээд талдаа ногоон, уртавтар-зууван юм уу зууван, 8-18 см урт, мохоо оройтой. Баг цэцэг 4-10 см урт, нягт байрласан 5-15 цэцэгтэй. Цэцэг анхилуун үнэртэй. Цоморлигийн навчинцар цайвар ягаан, дотор талдаа улаан–ягаан судалтай. Дэлбийн хэлтэс цэх, цайвар хөх ягаанаас ягаан, цоморлигийн доод навчинцартай нийлж дуулга үүсгэнэ. Уруул гол хэсэгтээ цагаавтар, хөх ягаавтар-улаан хөхлүүрэрхүү толботой. Годой унжгар, үзүүрээдээ үл ялиг махир, цагаан юм уу ягаан, бортгорхуу, 5-6 мм урт. 6-р сард цэцэглэж, 7-8- р сард үрлэнэ.
Үнэлгээ хийсэн он: 2011
Үнэлгээ хийсэн баг, монголоор: Р. Тунгалаг (Монгол Улсын Их Сургууль), Д. Нямбаяр (Монгол Улсын Их Сургууль), Ч. Санчир (ШУА, Ботаникийн хүрээлэн), Ж. Оюумаа (Байгаль Орчны Иргэний Зөвлөл).
Үнэлгээ хийсэн баг, англиар: Р. Тунгалаг (Монгол Улсын Их Сургууль), Д. Нямбаяр (Монгол Улсын Их Сургууль), Ч. Санчир (ШУА, Ботаникийн хүрээлэн), Ж. Оюумаа (Байгаль Орчны Иргэний Зөвлөл).
Үнэлгээ хянасан баг, монголоор: Д. Дарьханд (Ховд Их Сургууль), С. Бахман (Кью Эзэн Хааны Ботаникийн Цэцэрлэг, Их Британи), Б. Бат-Энэрэл (Монгол Улсын Их Сургууль).
Үнэлгээ хянасан баг, англиар: Д. Дарьханд (Ховд Их Сургууль), С. Бахман (Кью Эзэн Хааны Ботаникийн Цэцэрлэг, Их Британи), Б. Бат-Энэрэл (Монгол Улсын Их Сургууль).
Улаан дансны олон улсын үнэлгээ: Үнэлгээ хийгдээгүй
Улаан дансны бүс нутгийн үнэлгээ: Устаж болзошгүй (УБо) , B2ab(i,iii,iv)
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, монголоор: Энэ зүйлийн 4-5 популяци олдоод байгаа нь амьдрах орчны хязгаарлагдмал нөхцөлд ургаж, бага хэмжээний нутагт тархдагийг харуулж байна. Ойн түймэр, мод огтлол болон дэлхийн дулаарлын (хуурайшилт) нөлөөгөөр эзлэн амьдрах нутгийн хэмжээ багасах хандлагатай.
Ургах орчин, монголоор: Ойн нуга, ойн цоорхой, захаар ургана.
Ургах орчин, англиар: Ойн нуга, ойн цоорхой, захаар ургана.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, монголоор: Зүүн өмнөд Ази; Афганистан; Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс; Европ; Монгол; Оросын Холбооны Улс.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, англиар: Зүүн өмнөд Ази; Афганистан; Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс; Европ; Монгол; Оросын Холбооны Улс.
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, монголоор: : Хангай, Монгол Дагуурын (Ноён уул) тойрогт тохиолдоно (Грубов 1982, Губанов 1996, Монголын Улаан Ном 1997).
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, англиар: Хангай, Монгол Дагуурын (Ноён уул) тойрогт тохиолдоно (Грубов 1982, Губанов 1996, Монголын Улаан Ном 1997).
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, монголоор: 1. Амьдрах орчны алдагдал ба доройтол (хүний нөлөөгөөр) - 1.3. Ашиглалт, 1.7. Гал түймэр; 3. Нөөц ашиглалт - 3.2. Эмийн зориулалтаар - 3.2.1. Хувийн хэрэгцээ/орон нутгийн худалдаа; 7. Байгалийн гамшиг - 7.1. Ган гачиг; 9. Дотоод хүчин зүйлс - 9.8. Тоо толгойн хэлбэлзэл; 10. Хүний шууд нөлөө - 10.1. Зугаа цэнгэл/аялал жуулчлал.
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, англиар: 1. Амьдрах орчны алдагдал ба доройтол (хүний нөлөөгөөр) - 1.3. Ашиглалт, 1.7. Гал түймэр; 3. Нөөц ашиглалт - 3.2. Эмийн зориулалтаар - 3.2.1. Хувийн хэрэгцээ/орон нутгийн худалдаа; 7. Байгалийн гамшиг - 7.1. Ган гачиг; 9. Дотоод хүчин зүйлс - 9.8. Тоо толгойн хэлбэлзэл; 10. Хүний шууд нөлөө - 10.1. Зугаа цэнгэл/аялал жуулчлал.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, монголоор: Байгалийн ургамлын тухай хууль (1995), Монголын Улаан Номын хоёрдугаар хэвлэлд (1997) нэн ховор статусаар бүртгэгдсэн. ХЗОХК-ын II хавсралтад орсон (UNEP-WCMC 2006).
Улаан дансны хамгаалсан байдал, англиар: Байгалийн ургамлын тухай хууль (1995), Монголын Улаан Номын хоёрдугаар хэвлэлд (1997) нэн ховор статусаар бүртгэгдсэн. ХЗОХК-ын II хавсралтад орсон (UNEP-WCMC 2006).
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, монголоор: 1. Бодлогод чиглэсэн үйл ажиллагаа - 1.2. Хууль тогтоомж - 1.2.1. Боловсруулах, сайжруулах - 1.2.1.2. Үндэсний түвшинд, 1.3. Хамтын менежмент - 1.3.2. Байгалийн баялгийг эзэмших; 2. Мэдээлэл ба сургалт - 2.2. Мэдлэг, 2.3. Чадавхижуулалт/Сургалт; 3. Судалгаа- 3.2. Популяцийн хэмжээ, 3.3. Биологи ба экологи, 3.6. Ашиглалт, хэрэглээний түвшин; 4. Амьдрах орчин ба тухайлсан газарт чиглэсэн үйл ажиллагаа - 4.1. Хамгааллын арга хэмжээг жигд явуулах, хангах; 5. Зүйлд чиглэсэн үйл ажиллагаа - 5.7. Шилжүүлэн үржүүлж хамгаалах арга хэмжээ - 5.7.2. Генийн сан.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, англиар: 1. Бодлогод чиглэсэн үйл ажиллагаа - 1.2. Хууль тогтоомж - 1.2.1. Боловсруулах, сайжруулах - 1.2.1.2. Үндэсний түвшинд, 1.3. Хамтын менежмент - 1.3.2. Байгалийн баялгийг эзэмших; 2. Мэдээлэл ба сургалт - 2.2. Мэдлэг, 2.3. Чадавхижуулалт/Сургалт; 3. Судалгаа- 3.2. Популяцийн хэмжээ, 3.3. Биологи ба экологи, 3.6. Ашиглалт, хэрэглээний түвшин; 4. Амьдрах орчин ба тухайлсан газарт чиглэсэн үйл ажиллагаа - 4.1. Хамгааллын арга хэмжээг жигд явуулах, хангах; 5. Зүйлд чиглэсэн үйл ажиллагаа - 5.7. Шилжүүлэн үржүүлж хамгаалах арга хэмжээ - 5.7.2. Генийн сан.
 Буцах
Байгаль орчны мэдээллийн төв.
Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын байр, Жуулчны гудамж 5, Улаанбаатар 15160
Ерөнхий болон сорилын биологийн хүрээлэн
13330 Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, Энхтайваны өргөн чөлөө 54б,