Ургамлын улаан данс дэлгэрэнгүй харах
Аймгийн нэр: Plantae - Цоргот ургамал - Vascular Plants - Сосудистых растение
Хүрээний нэр: Magnoliophyta - Цэцэгт ургамал - Flowering Plants - Цветковые растение
Ангийн нэр: Rosids - Сарнайтан - Rosids - Розовые
Багийн нэр: Fabales - Буурцагтан - Legumes - Бобовые
Овгийн нэр: Fabaceae - Буурцагтан - Legume family - Бобовые
Төрлийн нэр: Glycyrrhiza - Шарбуурцаг
Зүйлийн нэр: Glycyrrhiza squamulosa - Баруунхуурайн чихэр өвс - Roundfruit Licorice
Үндсэн шинж, монголоор: 30-60 см өндөр олон наст өвслөг ургамал. Үндэс болон үндэслэг иш турьхан нарийхан. Иш шигүү шар хайрсархаг цэгэн булчирхайтай, нүцгэн юм уу тархай үсэрхэг. Навчис өдлөг нийлмэл, 5-15 см урт, 9-13 навчинцартай, тархай цагаан үслэгтэй, цэгэн булчирхайтай; навчинцар нарийн зууван, гонзгой-тонгоруу-өндгөрхүү, оройдоо ихэвчлэн ухлаадастай. Цацаг баг цэцэг олон цэцэгтэй. Цоморлиг хонхорхуу, 2.5-3.5 мм урт, 5 шүдлэгтэй, шигүү хайрслаг цэгэн булчирхайтай. Дэлбэ цагаан, доод талдаа шигүү шар цэгэн булчирхайтай. Далбаа өндгөрхүү-гонзгой, 5-7 мм; сэлүүр 4-5 мм; завь шулуун, сэлүүрээсээ үл ялиг богино. Буурцаг хүрэн, дугуй юм уу өргөн бөөрөрхүү, 5-10 мм, шовх оройтой. 5-6-р сард цэцэглэж, 7-9-р сард үрлэнэ.
Үндсэн шинж, англиар: Perennial herbs, 30-60 cm tall. Roots and rhizomes slender. Stem densely yellow scaly glandular punctate, glabrous or sparsely pubescent. Leaves 5-15 cm long; 9-13-foliolate; sparsely white pubescent, glandular punctate; leaflets narrowly elliptic to oblong-obovate, apex usually retuse. Racemes much flowered. Calyx campanulate, 2.5-3.5 mm, 5-toothed, densely scaly glandular punctuate. Corolla white, abaxially densely yellow glandular punctate; standard ovate-oblong, 5-7 mm; wings 4-5 mm; keel straight, slightly shorter than wings. Legume brown, orbicular or broadly reniform, 5-10mm, apex mucronate. Flowering in May-July; Fruiting in June-September.
Үнэлгээ хийсэн он: 2011
Үнэлгээ хийсэн баг, монголоор: Р. Тунгалаг (Монгол Улсын Их Сургууль), Д. Суран (Монгол Улсын Их Сургууль), Ц. Алтанзул (Хөдөө Аж Ахуйн Их Сургууль).
Үнэлгээ хийсэн баг, англиар: R. Tungalag (National University of Mongolia), D. Suran (National University of Mongolia), and Ts. Altanzul (Mongolian State University of Agriculture).
Үнэлгээ хянасан баг, монголоор: Х. Чин (Хятадын Шинжлэх Ухааны Академи, БНХАУ), Ж. Санжид (Оюу Толгой ХХК), Г. Батбаяр (Степ Форвард Хөтөлбөр), Х. Оюунбилэг (Хустайн Байгалийн Цогцолборт Газар).
Үнэлгээ хянасан баг, англиар: H. Qin (Chinese Academy of Sciences, China), J. Sanjid (Oyu Tolgoi LLC), G. Batbayar (Steppe Forward Programme), and Kh. Oyunbileg (Hustai National Park).
Улаан дансны олон улсын үнэлгээ: Үнэлгээ хийгдээгүй
Улаан дансны бүс нутгийн үнэлгээ: Устаж болзошгүй (УБо) , B2ab(iii)
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, монголоор: Бүс нутгийн популяцийн хэмжээ тогтоогдоогүй. Энэ зүйл ургамал тасархайтсан тархацтайн дээр популяциуд хэт алслагдсан. Үндэслэг ишийг эмийн болон худалдааны зориулалтаар түүж ашиглах нь учирч буй гол аюул юм.
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, англиар: Regional population size has not been estimated yet. The assessment is based on occurrence and occupancy. This species appears to have isolated populations and a restricted geographical distribution. The main threat to this plant is collection of rhizomes for medicines and for trade.
Ургах орчин, монголоор: : Зам харгуй, хогорхог газар, түүнчлэн голын хөндийн элсэрхэг чийглэг нугад ургана.
Ургах орчин, англиар: In Mongolia this species grows on roadsides, wastelands; sandy damp meadows river banks. Habitat Type: 5. Wetlands (inland) - 5.1. Permanent Rivers, Streams and Creeks.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, монголоор: Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс; Монгол.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, англиар: China; Mongolia
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, монголоор: Дорнод говь, Зүүнгарын говийн тойргийн нутагт тохиолдоно (Губанов 1996).
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, англиар: This species occurs in Eastern Gobi and Zuungar Gobi (Gubanov 1996).
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, монголоор: 1. Амьдрах орчны алдагдал ба доройтол (хүний нөлөөгөөр) - 1.1. Хөдөө аж ахуй - 1.1.4. Мал аж ахуй - 1.1.4.1. Нүүдлийн, 1.3. Ашиглалт - 1.3.4. Модлог бус ургамлыг түүж ашиглах, 1.7. Гал түймэр; 3. Нөөц ашиглалт, 3.2. Эмийн зориулалтаар - 3.2.1. Хувийн хэрэгцээ/орон нутгийн худалдаа; 7. Байгалийн гамшиг - 7.1. Ган гачиг; 9. Дотоод хүчин зүйлс - 9.1. Хязгаарлагдмал тархалт, 9.2. Нөхөн сэргэлт/үржил/регенераци муу.
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, англиар: 1. Habitat loss and degradation (human induced) - 1.1. Agriculture - 1.1.4. Livestock -1.1.4.1. Nomadic, 1.3. Extraction - 1.3.4. Non-woody vegetation collection, 1.7. Fires; 3. Harvesting, 3.2. Medicine - 3.2.1. Subsistence use and local trade; 7. Natural disasters - 7.1. Drought; 9. Intrinsic Factors - 9.1. Limited dispersal, 9.2. Poor recruitment reproduction and regeneration;
Улаан дансны хамгаалсан байдал, монголоор: Нэн ховор ургамлын жагсаалтад бүртгэгдсэн (Байгалийн ургамлын тухай хууль 1995).
Улаан дансны хамгаалсан байдал, англиар: G. squamulosa is included in the List of Very Rare Plants (Mongolian Law on Natural Plants 1995).
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, монголоор: 1. Бодлогод чиглэсэн үйл ажиллагаа - 1.2. Хууль тогтоомж - 1.2.2. Хэрэгжүүлэх - 1.2.2.2. Үндэсний түвшинд; 3. Судалгаа - 3.1. Ангилалзүй, 3.2. Популяцийн тоо толгой болон хэмжээ, 3.3. Биологи ба экологи, 3.9. Өөрчлөлтийн чиг хандлага/мониторинг; 4. Амьдрах орчин ба тухайлсан газарт чиглэсэн үйл ажиллагаа - 4.2. Нөхөн сэргээх; 5. Зүйлд чиглэсэн үйл ажиллагаа - 5.3. Тогтвортой хэрэглээ - 5.3.1. Байгалийн нөөц ашиглалтын менежмент, 5.7. Шилжүүлэн үржүүлж хамгаалах арга хэмжээ - 5.7.2. Генийн сан.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, англиар: 1. Policy-based actions -1.2. Legislation -1.2.2. Implementation -1.2.2.2. National level; 3. Research actions - 3.1 taxonomy, 3.2. Population numbers and range, 3.3. Biology and Ecology, 3.9. Trends and Monitoring; 4. Habitat and site-based actions - 4.2. Restoration; 5. Species-based actions -5.3.Sustainable use - 5.3.1 Harvest management, 5.7. Ex situ conservation actions - 5.7.2. Genome resource bank.
 Буцах
Байгаль орчны мэдээллийн төв.
Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын байр, Жуулчны гудамж 5, Улаанбаатар 15160
Ерөнхий болон сорилын биологийн хүрээлэн
13330 Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, Энхтайваны өргөн чөлөө 54б,