Ургамлын улаан данс дэлгэрэнгүй харах
Аймгийн нэр: Plantae - Цоргот ургамал - Vascular Plants - Сосудистых растение
Хүрээний нэр: Magnoliophyta - Цэцэгт ургамал - Flowering Plants - Цветковые растение
Ангийн нэр: Core eudicots - Жинхэнэ хос талт үртэн - Core eudicots - Настоящие двудольные
Багийн нэр: Saxifragales - Сэрдэгтэн - Saxifraga - Камнеломковые
Овгийн нэр: Crassulaceae - Зузаалайтан - Pygmyweed family - Толстянковые
Төрлийн нэр: Saxifraga - Сэрдэг
Зүйлийн нэр: Saxifraga hirculus - Намгийн сэрдэг - Yellow marsh saxifrage - Камнеломка болотная
Үндсэн шинж, монголоор: 20 см орчим өндөр олон наст өвс. Иш ганцаар юм уу хэд хэдээрээ, доод хэсэг нүцгэн, дээд хэсэг, ялангуяа цэцгийн доор өтгөн орог үслэгтэй. Суурийн навчны бариул үсэрхэг, ишний навчис суумал; илтэс зууван, юлдэрхүү, эсвэл уртавтар-шугаман, бүтэн ирмэгтэй, нүцгэн. Цэцэг ганц, эсвэл 2-4-өөр ишний оройд байрлана. Цоморлигийн навчинцар зууван юм уу өндгөрхүү, үзүүр нь гэдрэг эргэсэн. Дэлбэ шар, заримдаа улбар шар толботой, зууван юм уу урвуу-өндгөрхүүгээс нарийн өндгөрхүү, суурьтаа бяцхан дайвартай. Хонгорцог 1 см орчим урт. 6-8-р сард цэцэглэж, 8-9-р сард үрлэнэ.
Үндсэн шинж, англиар: Perennial herb, ca. 20 cm tall. Stem single or several, glabrous at base, grey crisped villous below flowers. Radical leaves with hairy petiole, cauline leaves sessile; blade elliptic, lanceolate, or oblong to linear-oblong, margin entire, both surfaces glabrous. Flower solitary or cyme with 2-4 flowers. Sepals erect, then spreading to reflexed, elliptic or ovate. Petals yellow, elliptic or obovate to narrowly ovate, sometimes with orange dots, base with a small claw. Capsule ca. 1 cm long. Flowering in June-August; Fruiting in August-September.
Үнэлгээ хийсэн он: 2011
Үнэлгээ хийсэн баг, монголоор: Д. Нямбаяр (Монгол Улсын Их Сургууль), Ц. Жамсран (Монгол Улсын Их Сургууль), Б. Хүрэлчулуун (Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургууль), Н. Сонинхишиг (Монгол Улсын Их Сургууль).
Үнэлгээ хийсэн баг, англиар: D. Nyambayar (National University of Mongolia), Ts. Jamsran (National University of Mongolia), B. Khurelchuluun (Health Sciences University of Mongolia), and N. Soninkhishig (National University of Mongolia).
Үнэлгээ хянасан баг, монголоор: Д. Өсөхжаргал (Хустайн Байгалийн Цогцолборт Газар), Ө. Байгал (Монгол Улсын Их Сургууль), Ш. Газанфар (Кью Эзэн Хааны Ботаникийн Цэцэрлэг, Их Британи).
Үнэлгээ хянасан баг, англиар: D. Usukhjargal (Hustai National Park), U. Baigal (National University of Mongolia), and S. Ghazanfar (Royal Botanic Gardens Kew, UK).
Улаан дансны олон улсын үнэлгээ: Үнэлгээ хийгдээгүй
Улаан дансны бүс нутгийн үнэлгээ: Устаж болзошгүй (УБо) , C1
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, монголоор: Тасархайтсан тархац бүхий жижиг популяциудтай тул Устаж болзошгүй хэмээн үнэлсэн. Сүүлийн үед маш эрчимтэй ашиглах болсноос бие гүйцсэн бодгалийн тоо буурсаар байна. Нутгийн иргэдээс гадна 4-5 эмийн үйлдвэр эм хийх зорилгоор түүдэг. Хуурайшилт, мал бэлчээрлэлтийн нөлөөгөөр амьдрах орчин доройтож болзошгүй.
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, англиар: This species has been assessed as Endangered because of small or restricted populations. The number of mature individuals has been decreasing due to intensive harvesting. As well as locals, several (4-5) medical companies use this plant for making medicine. This species would be subject to habitat loss by grazing and drought.
Ургах орчин, монголоор: Өндөр уулын бүслүүрт хад асга, чийглэг хотгор, бушилзат талбай, үйрмэг чулуут болон чулуурхаг асгараг, горхийн эргээр, ойн бүслүүрийн дээд хэсэгт хад чулуурхаг хажуу, чийгтэй хад цохио, нураг, намгархаг нуга, голын эрэг, боролж, ойн чийглэг захаар ургана.
Ургах орчин, англиар: In Mongolia this species grows in damp meadows and river banks, dwarf birch thickets and damp forest fringes in the upper half of the forest belt. Habitat Type: 5. Wetlands (inland) - 5.4. Bogs, Marshes, Swamps.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, монголоор: Америкийн Нэгдсэн Улс; Азербайжан; Армени; Беларусь; Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс; Герман; Гренланд; Дани; Ирланд; Их Британи; Казакстан; Канад; Исланд; Латви; Литва; Монгол; Польш; Румын; Оросын Холбооны Улс; Тажикстан; Украйн; Финланд; Франц; Швед; Швей
Улаан дансны дэлхийн тархалт, англиар: Armenia; Azerbaijan; Belarus; Canada; China; Denmark; Estonia; Finland; France; Germany; Greenland; Iceland; India; Ireland; Kazakhstan; Latvia; Lithuania; Mongolia; Poland; Romania; Russian Federation; Sweden; Switzerland; Tajikistan; Ukraine; United Kin
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, монголоор: Хөвсгөл, Хэнтий (Мөнгөнморьт, Гачуурт, Богд Хан уул), Хангай, Ховд, Монгол-Алтай, Говь-Алтайн (Их Богд уул) тойрогт тохиолдоно (Грубов 1982, Губанов 1996, Монголын Улаан Ном 1997, Бекет 2009).
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, англиар: This species occurs in Huvsgul, Hentii (Mungunmorit; Gachuurt; Bogd Khan mountain), Khangai, Khovd, Mongol-Altai, and Gobi-Altai (Ih Bogd mountain) (Grubov 1982, Gubanov 1996, Mongolian Red Book 1997, Beket 2009, Ch. Sanchir pers. comm. 2011).
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, монголоор: 1. Амьдрах орчны алдагдал ба доройтол (хүний нөлөөгөөр) - 1.1. Хөдөө аж ахуй - 1.1.4. Мал аж ахуй - 1.1.4.2. Цөөн тоогоор эзэмших; 3. Нөөц ашиглалт - 3.2. Эмийн зориулалтаар - 3.2.1. Хувийн хэрэгцээ/орон нутгийн худалдаа, 3.2.2. Улс/үндэстний худалдаа.
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, англиар: 1. Habitat loss and degradation -1.1. Agriculture -1.1.4. Livestock -1.1.4.2. Small-holder; 3. Harvesting - 3.2. Medicine - 3.2.1. Subsistence use and local trade, 3.2.2. Sub-national/national trade.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, монголоор: Байгалийн ургамлын тухай хууль (1995), Монголын Улаан Номын хоёр удаагийн хэвлэлд (1987 & 1997) нэн ховор статусаар бүртгэгдсэн.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, англиар: S. hirculus is included in the List of Very Rare Plants (Mongolian Law on Natural Plants 1995) and Mongolian Red Book (1987 & 1997) as Very Rare.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, монголоор: 1. Бодлогод чиглэсэн үйл ажиллагаа - 1.2. Хууль тогтоомж - 1.2.2. Хэрэгжүүлэх - 1.2.2.2. Үндэсний түвшинд, 3. Судалгаа - 3.2. Популяцийн хэмжээ, 3.6. Ашиглалтын түвшин, 3.7. Тарималжуулах, 3.8. Хамгааллын арга хэмжээ; 5. Зүйлд чиглэсэн үйл ажиллагаа - 5.1. Сэргээн нутагшуулах.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, англиар: 1. Policy-based actions -1.2. Legislation -1.2.2. Implementation -1.2.2.2. National level, 3. Research actions - 3.2. Population numbers and range, 3.6. Uses and harvest levels, 3.7. Cultural relevance, 3.8. Conservation measures; 5. Species-based actions - 5.1. Re-introductions.
 Буцах
Байгаль орчны мэдээллийн төв.
Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын байр, Жуулчны гудамж 5, Улаанбаатар 15160
Ерөнхий болон сорилын биологийн хүрээлэн
13330 Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, Энхтайваны өргөн чөлөө 54б,