Ургамлын улаан данс дэлгэрэнгүй харах
Аймгийн нэр: Plantae - Цоргот ургамал - Vascular Plants - Сосудистых растение
Хүрээний нэр: Magnoliophyta - Цэцэгт ургамал - Flowering Plants - Цветковые растение
Ангийн нэр: Asterids - Голгэсэртэн - Asterids - Астровые
Багийн нэр: Lamiales - Мажтан - Mint - Яснотковые
Овгийн нэр: Orobanchaceae - Гувшаахайтан - Broomrape family - Заразиховые
Төрлийн нэр: Cistanche - Аргамжинцэцэг
Зүйлийн нэр: Cistanche deserticola - Цөлийн Аргамжинцэцэг - Desert Cistanche
Үндсэн шинж, монголоор: 40-160 см өндөр олон наст өвслөг шимэгч ургамал. Иш бүдүүн салаалдаггүй эсвэл 2-4 салаалдаг, 6-8 (20) см голчтой. Ишний доод хэсгийн навчис хайрсархуу, өндгөрхүү эсвэл гурвалжин-өндгөрхүү, 1-2 см урт; ишний дээд хэсгийн навчис юлдэрхүү эсвэл шугаман-юлдэрхүү, 2-4 см урт, нүцгэн. Түрүү баг цэцэг 10-50 см урт. Цэцэг хоолойрхуу-хонхон хэлбэртэй, цайвар шаргал, хөвөө нь тод ягаан, хатсаны дараа бор өнгөтэй болдог. Хонгорцог өндгөрхүү-бөөрөнхий. 5-6-р сард цэцэглэж, 6-8-р сард жимсэлнэ.
Үндсэн шинж, англиар: Perennial herb, 40-160 cm tall. Stems unbranched or 2-4-branched, 6-8 (20) cm in diameter. Leaves on lower part of stem ovate or triangular-ovate, 1-2 cm; leaves on upper part lanceolate or linear-lanceolate, 2-4 cm, glabrous. Inflorescences spicate, 15-50 cm; bract subequalling corolla, ovate-lanceolate or lanceolate, along with bractlets and corolla sparsely pubescent abaxially; bractlets ovate-lanceolate or lanceolate, subequalling calyx. Corolla pale yellow-white or pale purple, becoming brown when dry, tubular-campanulate. Capsule ovoid-globose. Flowering in May-June; Fruiting in June-August.
Үнэлгээ хийсэн он: 2011
Үнэлгээ хийсэн баг, монголоор: Б. Оюунцэцэг (Монгол Улсын Их Сургууль), У. Бекет (ШУА, Баян-Өлгий аймаг дахь Нийгэм, эдийн засгийн судалгааны төв), Б. Мөнхжаргал (ШУА, Ботаникийн хүрээлэн).
Үнэлгээ хийсэн баг, англиар: B. Oyuntsetseg (National University of Mongolia), U. Beket (Mongolian Academy of Sciences, branch in Bayan-Ulgii province), and B. Munkhjargal (Institute of Botany, MAS).
Үнэлгээ хянасан баг, монголоор: С. Гомбобаатар (Монгол Улсын Их Сургууль), Ц. Цэрэндулам (Хустайн Байгалийн Цогцолборт Газар), Ч. Хосбаяр (ШУА, Ботаникийн хүрээлэн).
Үнэлгээ хянасан баг, англиар: S. Gombobaatar (National University of Mongolia), Ts. Tserendulam (Hustai National Park), and Ch. Khosbayar (Institute of Botany, MAS).
Улаан дансны олон улсын үнэлгээ: Үнэлгээ хийгдээгүй
Улаан дансны бүс нутгийн үнэлгээ: Устаж болзошгүй (УБо) , A1acd
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, монголоор: Сүүлийн 10 жилд энэ ургамлын популяци 70%-аас дээш хэмжээгээр буурсан нь шууд ажиглалтаар тогтоогдсон. Хамгийн гол аюул занал бол эмийн болон худалдааны зориулалтаар их хэмжээгээр түүж ашиглаж буй явдал юм. Мөн энэхүү шимэгч ургамлын эзэн ургамал болох загийг түлшинд ихээр хэрэглэж байгаагаас устах эрсдэл нэмэгдэж байна.
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, англиар: Population reduction by direct observation is more than 70% over 10 years. The greatest threat to this plant is harvesting for medicinal purposes and for trade. Also extensive use of saxaul, the host of this parasitic plant, for firewood is increasing the danger of extinction.
Ургах орчин, монголоор: Элсэн хөрсөнд загийн үндэснээс шимэгчлэн амьдарна.
Ургах орчин, англиар: In Mongolia this species grows in sandy habitats. Habitat Type: 8. Desert - 8.2. Temperate.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, монголоор: Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс; Монгол.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, англиар: China; Mongolia.
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, монголоор: Монгол-Алтай, Их нууруудын хотгор, Олон нуурын хөндий, Дорнод говь, Алтайн өвөр говийн тойрогт тохиолдоно (Грубов 1982, Губанов 1996, Монголын Улаан Ном 1997).
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, англиар: This species occurs in Mongol-Altai, Depression of Great Lakes, Valley of Lakes, Eastern Gobi, and Trans-Altai Gobi (Grubov 1982, Gubanov 1996, Mongolian Red Book 1997).
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, монголоор: 1. Амьдрах орчны алдагдал ба доройтол (хүний нөлөөгөөр) - 1.3. Ашиглалт - 1.3.3. Мод огтлол -1.3.3.1. Бага хэмжээгээр/хувийн хэрэгцээнд (заган ойг ашиглах); 3. Нөөц ашиглалт - 3.2. Эмийн зориулалтаар - 3.2.3. Бүс нутаг/олон улсын худалдаа; 9. Дотоод хүчин зүйлс - 9.1. Хязгаарлагдмал тархалт, 9.2. Нөхөн сэргэлт муу, 9.3. Залуу бодгалиудын үхэл хорогдол их, 9.5. Нягтшил бага, 9.8. Тоо толгойн хэлбэлзэл, 9.9. Эзэмшил нутаг хязгаарлагдмал.
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, англиар: 1. Habitat loss and degradation (human induced) - 1.3. Extraction - 1.3.3. Wood -1.3.3.1. Small-scale subsistence (Saxual forest); 3. Harvesting - 3.2. Medicine - 3.2.3. Regional/international trade; 9. Intrinsic Factors - 9.1. Limited dispersal, 9.2. Poor recruitment, reproduction or regeneration, 9.3. High juvenile mortality, 9.5. Low densities, 9.8. Population fluctuations, 9.9. Restricted range.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, монголоор: Байгалийн ургамлын тухай хууль (1995), Монголын Улаан Номын хоёрдугаар хэвлэлд (1997) нэн ховор статусаар бүртгэгдсэн. ХЗОХК-ын II хавсралтад орсон (UNEP-WCMC 2006).
Улаан дансны хамгаалсан байдал, англиар: Listed in the Mongolian Red Book (1997) as Very Rare and Relict, and Mongolian Law on Natural Plants (1995) as Very Rare. Listed in the CITES Appendix II (UNEP-WCMC 2006).
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, монголоор: 1. Бодлогод чиглэсэн үйл ажиллагаа - 1.2. Хууль тогтоомж - 1.2.2. Хэрэгжүүлэх - 1.2.2.2. Үндэсний түвшинд, 1.3. Хамтын менежмент - 1.3.1. Удирдах; 2. Мэдээлэл ба сургалт - 2.1. Албан боловсрол, 2.2. Мэдлэг, 2.3. Чадавхижуулалт/Сургалт; 3. Судалгаа - 3.2. Популяцийн тоо толгой болон хэмжээ, 3.3. Биологи ба экологи, 3.8. Хамгааллын арга хэмжээ, 3.9. Өөрчлөлтийн чиг хандлага/ мониторинг; 4. Амьдрах орчин ба тухайлсан газарт чиглэсэн үйл ажиллагаа - 4.1. Хамгааллын арга хэмжээг жигд явуулах, хангах, 4.2. Нөхөн сэргээх; 5. Зүйлд чиглэсэн үйл ажиллагаа - 5.3. Тогтвортой хэрэглээ - 5.3.1. Байгалийн нөөц ашиглалтын менежмент, 5.3.2. Худалдааны менежмент, 5.4. Нөхөн сэргээх үйл ажиллагааны менежмент, 5.7. Шилжүүлэн үржүүлж хамгаалах - 5.7.2. Генийн сан.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, англиар: 1. Policy-based actions -1.2. Legislation -1.2.2. Implementation -1.2.2.2. National level, 1.3. Community management - 1.3.1. Governance; 2. Communication and Education - 2.1. Formal education, 2.2. Awareness, 2.3. Capacity-building and Training; 3. Research actions - 3.2. Population numbers and range, 3.3. Biology and Ecology, 3.8. Conservation measures, 3.9. Trends and Monitoring; 4. Habitat and site-based actions - 4.1. Maintenance and Conservation, 4.2. Restoration; 5. Species-based actions -5.3. Sustainable use - 5.3.1. Harvest management, 5.3.2. Trade management, 5.4. Recovery management, 5.7. Ex situ conservation - 5.7.2. Genome resource bank.
 Буцах
Байгаль орчны мэдээллийн төв.
Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын байр, Жуулчны гудамж 5, Улаанбаатар 15160
Ерөнхий болон сорилын биологийн хүрээлэн
13330 Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, Энхтайваны өргөн чөлөө 54б,