Ургамлын улаан данс дэлгэрэнгүй харах
Аймгийн нэр: Plantae - Цоргот ургамал - Vascular Plants - Сосудистых растение
Хүрээний нэр: Magnoliophyta - Цэцэгт ургамал - Flowering Plants - Цветковые растение
Ангийн нэр: Rosids - Сарнайтан - Rosids - Розовые
Багийн нэр: Fabales - Буурцагтан - Legumes - Бобовые
Овгийн нэр: Fabaceae - Буурцагтан - Legume family - Бобовые
Төрлийн нэр: Sophora - Лидэр
Зүйлийн нэр: Sophora flavescens - Шаргал лидэр - shrubby sophora - С.желтоватая
Үндсэн шинж, монголоор: 1 м хүртэл өндөр ургадаг олон наст өвс. Эгц доош ургасан бүдүүн гол үндэс ба хөрсөн доор хавж хөндлөн байршсан үндэслэг иштэй. Өдлөг нийлмэл навчис цуваа байрлалтай, 13-22 см урт; навчинцар 5-9 хос, зууван юм уу сунгуу-өндгөрхүү, 3-5 см урт, 1-2 см өргөн, сарьслаг, дээд гадаргуу ногоон, доод гадаргуу зэгэл үсэрхэг. Ишний оройн цацаг 15-25 см урт, олон цэцэгтэй. Цоморлиг хонхорхуу, далиу, үл мэдэгдэм шүдлэгтэй, сийрэг үсэрхэг. Дэлбэ цайвар шар, завьны орой мохоо. 10 дохиур саланги юм уу зөвхөн суурьтаа нийлэнги. Буурцаг 5-7 см урт, үрнүүдийн хооронд хонхойж тасархайтсан, хөндлөн огтлолдоо бараг дөрвөн талтай, сийрэг юм уу шигүү үсэрхэг, эсвэл нүцгэн. Үр 1-5, улаан хүрэн, бөөрөрхүү, бага зэрэг хавчгар. 6-8-р сард цэцэглэж, 7-10-р сард үрлэнэ.
Үндсэн шинж, англиар: Perennial herb, up to 1 m tall, with thick taproot and horizontal rhizomes. Leaves alternate, 13-22 cm long, pinnate; leaflets 5-9 pairs, oval or oblong-ovate, 3-5 cm long, 1-2 cm wide, papery, abaxial side green, adaxial side grayish-pilose. Racemes terminal, many flowered, 15-25 cm. Calyx campanulate, oblique; teeth not obvious, sparsely pubescent. Corolla pale yellow, keel obtuse at apex. Stamens 10, free or slightly fused at base. Legumes 5-7 cm long, slightly constricted between seeds, slightly quadrangular, sparsely or densely pubescent or glabrescent, 4-valvate. Seeds 1-5, red-brown or purple-brown, long ovoid, slightly compressed. Flowering in June-August; Fruiting in July-October.
Үнэлгээ хийсэн он: 2011
Үнэлгээ хийсэн баг, монголоор: Д. Нямбаяр (Монгол Улсын Их Сургууль), У. Лигаа (Хөдөө Аж Ахуйн Их Сургууль), Б. Хүрэлчулуун (Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургууль), Н. Сонинхишиг (Монгол Улсын Их Сургууль).
Үнэлгээ хийсэн баг, англиар: D. Nyambayar (National University of Mongolia), U. Ligaa (Mongolian State University of Agriculture), B. Khurelchuluun (Health Sciences University of Mongolia), and N. Soninkhishig (National University of Mongolia).
Үнэлгээ хянасан баг, монголоор: Д. Өсөхжаргал (Хустайн Байгалийн Цогцолборт Газар), Ө. Байгал (Монгол Улсын Их Сургууль), Ш. Газанфар (Кью Эзэн Хааны Ботаникийн Цэцэрлэг, Их Британи).
Үнэлгээ хянасан баг, англиар: D. Usukhjargal (Hustai National Park), U. Baigal (National University of Mongolia), and S. Ghazanfar (Royal Botanic Gardens Kew, UK).
Улаан дансны олон улсын үнэлгээ: Үнэлгээ хийгдээгүй
Улаан дансны бүс нутгийн үнэлгээ: Устаж болзошгүй (УБо) , A2ab
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, монголоор: Сүүлийн 10 жилийн дотор популяци 50% буурсан нь шууд ажиглалтаар тогтоогдсон бөгөөд тархац болон эзлэх нутгийн хэмжээ багасаж буй тул Устаж болзошгүй зэрэглэлд багтсан. Амьдрах орчин доройтож, эмийн зориулалтаар их хэмжээгээр түүж ашиглаж байгаагаас бие гүйцсэн бодгалийн тоо буурсаар байна.
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, англиар: This species has been assessed as Endangered because of a decline in population by 50% in last 10 years by direct observation and a decline in area of occupancy and extent of occurrence. There is an ongoing habitat loss and degradation, and a continuing decline in number of mature individuals due to intensive harvesting for medicinal use.
Ургах орчин, монголоор: Хээржүү хажуу, гол, нуурын хөндийд ургана.
Ургах орчин, англиар: In Mongolia this species grows on steppe slopes, valleys of rivers and lakes. Habitat Type: 5. Wetlands - 5.1. Permanent Rivers and Streams.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, монголоор: Бүгд Найрамдах Солонгос Улс; Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс; Монгол; Оросын Холбооны Улс; Тайвань; Япон.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, англиар: China; Japan; Mongolia; Republic of Korea; Russian Federation; Taiwan.
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, монголоор: Монгол Дагуур (зүүн), Хянган, Дорнод Монголын (Хөх нуур; Гурванзагал сумын нутаг Лидэрт хонхор) тойрогт тохиолдоно (Грубов 1982, Губанов 1996, Мөнхжаргал 2008).
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, англиар: This species occurs in Mongol Daguur (eastern), Khyangan and Eastern Mongolia (northern: Huh lake; Lidert Khonkhor in Gurvanzagal sum) (Grubov 1982, Gubanov 1996, Munkhjargal 2008).
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, монголоор: 3. Нөөц ашиглалт - 3.2. Эмийн зориулалтаар - 3.2.1. Хувийн хэрэгцээ/орон нутгийн худалдаа.
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, англиар: 3. Harvesting - 3.2. Medicine - 3.2.1. Subsistence use and local trade.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, монголоор: Байгалийн ургамлын тухай хууль (1995), Монголын Улаан Номын хоёр удаагийн хэвлэлд (1987 & 1997) нэн ховор статусаар бүртгэгдсэн.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, англиар: S. flavescens is included in the List (Mongolian Law on Natural Plants 1995) and Mongolian Red Book (1987 & 1997) as Very Rare.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, монголоор: 3. Судалгаа - 3.2. Популяцийн тоо толгой болон хэмжээ, 3.3. Биологи ба экологи, 3.7. Гаршуулан өсгөх/тарималжуулах боломж.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, англиар: 3. Research actions - 3.2. Population numbers and range, 3.3. Biology and Ecology, 3.7. Cultural relevance.
 Буцах
Байгаль орчны мэдээллийн төв.
Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын байр, Жуулчны гудамж 5, Улаанбаатар 15160
Ерөнхий болон сорилын биологийн хүрээлэн
13330 Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, Энхтайваны өргөн чөлөө 54б,