Ургамлын улаан данс дэлгэрэнгүй харах
Аймгийн нэр: Plantae - Цоргот ургамал - Vascular Plants - Сосудистых растение
Хүрээний нэр: Gnetophyta - Шилмүүс хэлбэртэн - Gnetophytes - Гнетовидные
Ангийн нэр: Gnetopsida - Гнеттэн - Gnetos - Гнетовые
Багийн нэр: Ephedrales - Агаруутан - Ephedra - Эфедровые
Овгийн нэр: Ephedraceae - Зээргэнэтэн - Ephedra family - Эфедровые
Төрлийн нэр: Ephedra - Зээргэнэ
Зүйлийн нэр: Ephedra equisetina - Шивлээхэй зээргэнэ - Muzei ma huang - Эфедра хвощевидная
Үндсэн шинж, монголоор: 30-60 см өндөр, 2 гэрт мөнх ногоон сөөг. Модлог иш бахим, эгц шулуун, хатуу. Өвсөрхөг найлзуур саваархуу шулуун, гөлгөр, хөхөвтөр юм уу саарал ногоон, хатуу. Зайдмал богинохон, тод ялгарах ховилтой. Угларга (навчис) хүрэн, 1.5-3 мм урт, уртын 3/4-хүртэл нийлэнги, мохоо. Эр боргоцой бараг бөөрөнхий, мөчрийн үе дээр хосоор юм уу ганцаар байрладаг; 3 юм уу 4 хос хайрстай, доод хайрс үргүй, бусад нь 5-8 суумал тоосовчтой. Эм боргоцой мөчрийн үе дээр ихэвчлэн эсрэг суусан, гонзгой-өндгөрхүү; 3 хос хайрстай, доод хайрс үргүй, оройн хос хайрслаг навчинцар нь 2/3 хүртэл нийлэнги, үр боловсрох үед шүүслэг, улаан жимсгэнэ мэт болно. Үрийн бичил гуурс 2 мм хүртэл урт, шулуун юм уу үл мэдэг гогцоорсон. Үр ихэвчлэн ганц. 6-7-р сард тоос хүртээд 8-р сард үр боловсорно.
Үндсэн шинж, англиар: Shrubs 30-60 cm tall, woody stems well developed, erect, thick; herbaceous branchlets virgate, bluish green or grayish green, rigid. Internodes short, finely furrowed. Sheaths (leaves) brownish, 1.5-3 mm, connate for ca. 3/4 their length. Male cones subglobose, solitary or in pair at nodes. Proximal bracts empty; each distal bract with 5-8 sessile microsporangia (anthers). Female cones usually opposite at nodes, elongate-ovoid; bracts in 3 pairs. Proximal bracts empty; red and fleshy at maturity. Integument tube up to 2 mm, straight or slightly curved. Seeds usually 1. Pollination in June-July; Seed maturity in August.
Үнэлгээ хийсэн он: 2011
Үнэлгээ хийсэн баг, монголоор: Р. Тунгалаг (Монгол Улсын Их Сургууль), Д. Суран (Монгол Улсын Их Сургууль), Ц. Алтанзул (Хөдөө Аж Ахуйн Их Сургууль).
Үнэлгээ хийсэн баг, англиар: R. Tungalag (National University of Mongolia), D. Suran (National University of Mongolia), and Ts. Altanzul (Mongolian State University of Agriculture).
Үнэлгээ хянасан баг, монголоор: Х. Чин (Хятадын Шинжлэх Ухааны Академи, БНХАУ), Ж. Санжид (Оюу Толгой ХХК), Г.Батбаяр (Степ Форвард Хөтөлбөр), Х. Оюунбилэг (Хустайн Байгалийн Цогцолборт Газар).
Үнэлгээ хянасан баг, англиар: H. Qin (Chinese Academy of Sciences, China), J. Sanjid (Oyu Tolgoi LLC), G. Batbayar (Steppe Forward Programme), and Kh. Oyunbileg (Hustai National Park).
Улаан дансны олон улсын үнэлгээ: Үнэлгээ хийгдээгүй
Улаан дансны бүс нутгийн үнэлгээ: Эмзэг (Э) , A4c
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, монголоор: Өргөн тархацтай боловч амьдрах орчин доройтож, популяцийн чиг хандлага буурсаар байгаа тул Эмзэг зэрэглэлд багтаасан. Сүүлийн жилүүдэд эмийн түүхий эд болгон ихээр түүх болсон нь энэ зүйлд аюул занал учруулж, нас гүйцсэн бодгалийн тоо толгой буурах шалтгаан болж байна.
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, англиар: Although this species has a wide distribution, it has been assessed as Vulnerable because it has undergone habitat loss and the population trend is decreasing. Currently, the greatest threat to the species is collection as medicinal raw material. The number of mature individuals has been decreasing due to intensive harvesting.
Ургах орчин, монголоор: Уул, толгодын хад, чулуурхаг хажуу, сайрын чулуурхаг ирмэгээр ургана.
Ургах орчин, англиар: In Mongolia this species grows on rocky and stony slopes of mountains and hills, and stony slopes of sayrs. Altitude ranges from 800 to 3,000 m. Habitat Type: 6. Rocky Areas (inland cliffs, mountain stony and rocky slopes)
Улаан дансны дэлхийн тархалт, монголоор: Афганистан; Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс; Казакстан; Киргизстан; Монгол; ОХУ; Тажикстан; Туркменистан; Узбекистан.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, англиар: Afghanistan; China; Kazakhstan; Kyrgyzstan; Mongolia; Russian Federation; Tajikistan; Turkmenistan; Uzbekistan.
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, монголоор: Хангай (өмнөд), Монгол-Алтай (дорнод), Дундад Халх, Дорнод Монгол (Зүүн Нарт), Дорнод говь, Говь-Алтай, Зүүнгарын говь, Алтайн өвөр говь, Алашаа говийн тойрогт тохиолдоно (Грубов 1982, Губанов 1996, Монголын Улаан Ном 1997).
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, англиар: This species occurs in Khangai (southern), Mongol-Altai (eastern), Middle Khalkh, Eastern Mongolia (Zuun Nart), Eastern Gobi, Gobi-Altai, Zuungar Gobi, Trans-Altai Gobi, and Alashaa Gobi (Grubov 1982, Gubanov 1996, Mongolian Red Book 1997).
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, монголоор: 1. Амьдрах орчны алдагдал ба доройтол (хүний нөлөөгөөр) - 1.3. Ашиглалт - 1.3.4. Модлог бус ургамлыг түүж ашиглах; 3. Нөөц ашиглалт - 3.2. Эмийн зориулалтаар - 3.2.1. Хувийн хэрэгцээ/орон нутгийн худалдаа; 7. Байгалийн гамшиг - 7.1. Ган гачиг; 9. Дотоод хүчин зүйлс - 9.2. Нөхөн сэргэлт/үржил/регенераци муу, 9.9. Эзэмшил нутаг хязгаарлагдмал.
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, англиар: 1. Habitat loss and degradation (human induced) - 1.3. Extraction - 1.3.4. Non-woody vegetation collection; 3. Harvesting - 3.2. Medicine - 3.2.1. Subsistence use and local trade; 7. Natural disasters - 7.1. Drought; 9. Intrinsic Factors - 9.2. Poor recruitment reproduction and regeneration, 9.9. Restricted range.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, монголоор: Байгалийн ургамлын тухай хууль (1995), Монголын Улаан Номын хоёр удаагийн хэвлэлд (1987 & 1997) нэн ховор статусаар бүртгэгдсэн.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, англиар: E, equisetina is included in the List of Very Rare Plants (Mongolian Law on Natural Plants 1995) and Mongolian Red Book (1987&1997) as Very Rare Plants.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, монголоор: 1. Бодлогод чиглэсэн үйл ажиллагаа- 1.2. Хууль тогтоомж- 1.2.2. Хэрэгжүүлэх - 1.2.2.2. Үндэсний түвшинд; 3. Судалгаа - 3.2. Популяцийн хэмжээ, 3.3. Биологи ба экологи, 3.9. Өөрчлөлтийн чиг хандлага; 4. Амьдрах орчин ба тухайлсан газарт чиглэсэн ажиллагаа - 4.2. Нөхөн сэргээх; 5. Зүйлд чиглэсэн ажиллагаа- 5.1. Сэргээн нутагшуулах, 5.7. Шилжүүлэн үржүүлэх- 5.7.2. Генийн сан.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, англиар: 1. Policy-based actions -1.2. Legislation -1.2.2. Implementation -1.2.2.2. National level; 3. Research actions - 3.2. Population numbers and range, 3.3. Biology and Ecology, 3.9. Trends and Monitoring; 4. Habitat and site-based actions - 4.2. Restoration; 5. Species-based actions - 5.1. Re-introductions, 5.7. Ex situ conservation actions -5.7.2. Genome resource bank.
 Буцах
Байгаль орчны мэдээллийн төв.
Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын байр, Жуулчны гудамж 5, Улаанбаатар 15160
Ерөнхий болон сорилын биологийн хүрээлэн
13330 Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, Энхтайваны өргөн чөлөө 54б,