Ургамлын улаан данс дэлгэрэнгүй харах
Аймгийн нэр: Plantae - Цоргот ургамал - Vascular Plants - Сосудистых растение
Хүрээний нэр: Magnoliophyta - Цэцэгт ургамал - Flowering Plants - Цветковые растение
Ангийн нэр: Asterids - Голгэсэртэн - Asterids - Астровые
Багийн нэр: Asterales - Голгэсэртэн - Aster - Астровые
Овгийн нэр: Asteraceae - Голгэсэртэн (Нийлмэлцэцэгтэн) - Aster family - Астровые (Сложноцветные)
Төрлийн нэр: Hyalea - Hyalea
Зүйлийн нэр: Hyalea pulchella - Ганган Хонгорзул - Beautiful Knapweed
Үндсэн шинж, монголоор: 20-70 см өндөр цөөн наст өвслөг ургамал. Иш эгц босоо, салаархаг; салаа мөчрүүд нарийхан, шаргалдуу цагаан юм уу сүрлийн өнгөтэй, нүцгэн. Навчис бүтэн, жижиг шүдлэг юм уу бүтэн ирмэгтэй. Үндэс орчмын ба ишний доод хэсгийн навчны илтэс сууриадаа нарийсч бариул болж хувирах ба эрт ганддаг, бусад нь суумал, ишээ хагас зуусан суурьтай, өндгөн-юлдэрхүү. Олон жижиг (4-6 мм голчтой) сагс нийлж бамбайрхуу, цацгархуу баг цэцэг үүсгэнэ. Ороолт навчинцар нарийн зуувандуу эсвэл конус хэлбэртэй. Дэлбэ ягаан. Үрэнцэр өндгөрхүү. 6-9-р сард цэцэглэж, үрлэнэ.
Үндсэн шинж, англиар: Herbs annual, up to 20-70 cm tall. Stem erect, branched; branches ivory-white or straw-colored, ascending, slender, glabrous. Leaves entire, with entire or finely denticulate margin, radical and lowei cauline ones narrowed into petiole, fading early, others sessile, with semiamplexicaul base, ovate-lanceolate. Capitula many, in a corymbose to paniculate synflorescence. Involucre narrowly ellipsoid to obconic, 4-6 mm in diam. Corolla pink. Achene obovoid. Flowering and fruiting in June-September.
Үнэлгээ хийсэн он: 2011
Үнэлгээ хийсэн баг, монголоор: Б. Оюунцэцэг (Монгол Улсын Их Сургууль), У. Бекет (ШУА, Баян-Өлгий аймаг дахь Нийгэм, эдийн засгийн судалгааны төв), Б. Мөнхжаргал (ШУА, Ботаникийн хүрээлэн).
Үнэлгээ хийсэн баг, англиар: B. Oyuntsetseg (National University of Mongolia), U. Beket (Mongolian Academy of Sciences, branch in Bayan-Ulgii province), and B. Munkhjargal (Institute of Botany, MAS).
Үнэлгээ хянасан баг, монголоор: С. Гомбобаатар (Монгол Улсын Их Сургууль), Ц. Цэрэндулам (Хустайн Байгалийн Цогцолборт Газар), Ч. Хосбаяр (ШУА, Ботаникийн хүрээлэн).
Үнэлгээ хянасан баг, англиар: S. Gombobaatar (National University of Mongolia), Ts. Tserendulam (Hustai National Park), and Ch. Khosbayar (Institute of Botany, MAS).
Улаан дансны олон улсын үнэлгээ: Үнэлгээ хийгдээгүй
Улаан дансны бүс нутгийн үнэлгээ: Устаж болзошгүй (УБо) , B1ab(iii)+B2ab(iii)
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, монголоор: Энэ зүйлийг Устаж байгаа B1ab(iii)+B2ab(iii) хэмээн үнэлэх боломжтой ч БНХАУ болон Монголын нутаг дахь популяциудын хооронд холбоо байх боломж их тул бүс нутгийн улаан дансны шалгуурын дагуу нэг түвшин бууруулж Устаж болзошгүй хэмээн үнэлсэн. Бэлчээрийн талхагдлын нөлөөгөөр тархах болон эзлэх талбайн хэмжээ буурсаар байна.
Улаан дансны үнэлгээний үндэслэл, англиар: The species was assessed as Critically Endangered, Blab(iii)+B2ab(iii), but the interaction level between Chinese and Mongolian sub-populations is comparatively high. According to Regional Redlist criteria, we have downgraded the category from Critically Endangered to Endangered. Continuing decline in occurrence and occupancy due to overgrazing of livestock has been reported.
Ургах орчин, монголоор: Элсэрхэг хайргархаг эрэг ба голын харгиа, ганга эргэнд ургана.
Ургах орчин, англиар: In Mongolia this species grows sandy-pebble river banks and shoals, and riverside cliffs. Habitat Type: 8. Desert - 8.2. Temperate.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, монголоор: Азербайжан; Афганистан; Америкийн Нэгдсэн Улс; Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс; Иран; Монгол; Турк; Туркменистан.
Улаан дансны дэлхийн тархалт, англиар: Afghanistan; Azerbaijan; China; Iran; Mongolia; Turkey; Turkmenistan; United States.
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, монголоор: Зүүнгарын говийн тойрогт Булган голын доод бие, Байтаг Богд ууланд тохиолдоно (Грубов 1982, Губанов 1996, Бекет 2009).
Улаан дансны бүс нутгийн тархалт, англиар: This species occurs in Zuungar Gobi (lower part of Bulgan river, Baitag Bogd mountain) (Grubov 1982, Gubanov 1996, Beket 2009).
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, монголоор: 1. Амьдрах орчны алдагдал ба доройтол (хүний нөлөөгөөр) – 1.1. Хөдөө аж ахуй - 1.1.4. Мал аж ахуй - 1.1.4.1. Нүүдлийн; 7. Байгалийн гамшиг - 7.1. Ган гачиг, 7.3. Агаарын хэмийн огцом өөрчлөлт, 7.4. Гал түймэр; 10. Хүний шууд нөлөө - 10.4. Тээвэр, 10.5. Гал түймэр.
Улаан дансны ховордолын шалтгаан, англиар: 1. Habitat loss and degradation (human induced) - 1.1. Agriculture - 1.1.4. Livestock - 1.1.4.1. Nomadic; 7. Natural disasters - 7.1. Drought, 7.3. Temperature extremes, 7.4. Wildfire; 10. Human disturbance - 10.4. Transport, 10.5. Fire.
Улаан дансны хамгаалсан байдал, монголоор: Centaurea pulchella нэрээр нэн ховор ургамлын жагсаалтад орсон (Байгалийн ургамлын тухай хууль 1995).
Улаан дансны хамгаалсан байдал, англиар: Listed as very rare in the Mongolian Law on Natural Plants (1995).
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, монголоор: 1. Бодлогод чиглэсэн үйл ажиллагаа - 1.2. Хууль тогтоомж - 1.2.2. Хэрэгжүүлэх - 1.2.2.2. Үндэсний түвшинд; 2. Мэдээлэл ба сургалт - 2.2. Мэдлэг; 3. Судалгаа - 3.2. Популяцийн тоо толгой болон хэмжээ, 3.3. Биологи ба экологи, 3.6. Ашиглалт, хэрэглээний түвшин, 3.8. Хамгааллын арга хэмжээ, 3.9. Өөрчлөлтийн чиг хандлага/мониторинг.
Улаан дансны хамгаалах арга хэмжээ, англиар: 1. Policy-based actions- 1.2. Legislation- 1.2.2. Implementation - 1.2.2.2. National level; 2. Communication and Education - 2.2. Awareness; 3. Research actions - 3.2. Population numbers and range, 3.3. Biology and Ecology, 3.6. Uses and harvest levels, 3.8. Conservation measures, 3.9. Trends and Monitoring.
 Буцах
Байгаль орчны мэдээллийн төв.
Цаг уур, орчны шинжилгээний газрын байр, Жуулчны гудамж 5, Улаанбаатар 15160
Ерөнхий болон сорилын биологийн хүрээлэн
13330 Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, Энхтайваны өргөн чөлөө 54б,